تمامی کسبوکارهای موفق، از استارتاپهای نوپا تا شرکتهای بزرگ، بر پایه یک طرح تجاری دقیق و منسجم بنا شدهاند. این طرح، که با عنوان مدل کسب و کار شناخته میشود، چارچوبی مفهومی را برای کسب درآمد و ایجاد ارزش پایدار ارائه میدهد.
برای تحلیل و طراحی این چارچوب، ابزاری بصری و قدرتمند به نام بوم مدل کسب و کار ابداع شده است. این بوم از ۹ بخش اصلی تشکیل شده که به مثابه قطعات یک پازل، تصویر کامل مدل تجاری یک سازمان را به نمایش میگذارند. در این مقاله، به تحلیل دقیق هر یک از این ۹ جزء خواهیم پرداخت و با ارائه مثالهایی از کسبوکارهای موفق ایرانی، کاربرد عملی آنها را تشریح خواهیم کرد.
نخستین و اساسیترین گام در طراحی هر مدل کسبوکار، شناسایی دقیق گروههای مشتریان یا سازمانهایی است که کسبوکار قصد خدمترسانی به آنها را دارد. این بخش، هسته اصلی بوم مدل کسب و کار را تشکیل میدهد.
به عنوان مثال، در مراحل اولیه تأسیس اسنپ، این شرکت به جای رقابت با سرویسهای سنتی، بر یک بخش خاص از بازار متمرکز شد: جوانان و دانشجویان. این گروه از مشتریان، با توجه به آشنایی بالا با فناوری، پذیرش پرداختهای آنلاین و تمایل به جابهجایی سریع و ارزان، هدفگذاری شدند. تمرکز استراتژیک بر این بخش، زمینهساز رشد سریع و نفوذ گسترده اسنپ در بازار شد.
خلاصه: یک مدل کسبوکار موفق بر هدفگیری دقیق و مشخص بخشهای خاصی از بازار استوار است، نه بر خدمترسانی عمومی به تمامی اقشار.
پس از تعیین مشتریان هدف، لازم است ارزشی که کسبوکار برای آنها خلق میکند، مشخص شود. این ارزش، که دلیل اصلی انتخاب کسبوکار توسط مشتریان است، به صورت یک بسته منحصربهفرد از محصولات و خدمات تعریف میگردد.
بوم مدل کسب و کار به وضوح این ارزش را ترسیم میکند. برای نمونه، دیجیکالا در دورانی که اعتماد به خرید اینترنتی در ایران پایین بود، ارزش پیشنهادی خود را بر “تضمین اصالت کالا، ارسال سریع و امکان پرداخت در محل” بنا کرد. این رویکرد، با کاهش ریسک خرید برای مشتریان، اعتماد آنها را جلب و پلتفرم را به یک مرجع خرید آنلاین تبدیل نمود.
خلاصه: ارزش پیشنهادی، مزیت رقابتی است که یک کسبوکار را از رقبای خود متمایز میسازد و به نیازهای مشتریان پاسخ میدهد.
کانالها، مسیرهایی هستند که از طریق آنها یک شرکت با مشتریان خود ارتباط برقرار کرده و ارزش پیشنهادی خود را به آنها ارائه میدهد. این بخش در بوم مدل کسب و کار نقش حیاتی در توزیع و فروش ایفا میکند.
یک تولیدکننده محصولات چرمی دستدوز میتواند از کانالهای متفاوتی استفاده کند، مانند:
در مورد دیوار، کانال اصلی، پلتفرم اپلیکیشن موبایل است که ارتباط مستقیم بین فروشندگان و خریداران را تسهیل میکند.
خلاصه: انتخاب کانالهای توزیع باید با رفتار و ترجیحات مشتریان هدف همسو باشد.
جریانهای درآمد، شریانهای حیاتی مدل کسبوکار هستند که چگونگی کسب درآمد از ارزشهای خلقشده را نشان میدهند. این بخش در بوم مدل کسب و کار منابع مالی یک شرکت را مشخص میکند.
به عنوان مثال، کافهبازار چندین جریان درآمدی را به کار گرفته است. منبع اصلی درآمد آن از فروش اپلیکیشنها و بازیها به دست میآید. علاوه بر این، از طریق فروش فضای تبلیغاتی به توسعهدهندگان و درآمدهای حاصل از خریدهای درونبرنامهای نیز درآمد کسب میکند.
خلاصه: یک مدل کسبوکار میتواند از منابع درآمدی متنوعی بهرهمند شود تا پایداری مالی خود را تضمین کند.
منابع کلیدی، مهمترین داراییهایی هستند که برای اجرای موفق یک مدل کسبوکار ضروریاند. این منابع میتوانند در چهار دسته فیزیکی، انسانی، فکری و مالی قرار گیرند.
در مورد دیوار، منابع کلیدی شامل موارد زیر است:
بدون این منابع، ارائه خدمات در بوم مدل کسب و کار دیوار عملاً ناممکن خواهد بود.
خلاصه: هر کسبوکاری دارای منابع کلیدی خاص خود است که بقا و فعالیت آن به وجود و مدیریت صحیح آنها وابسته است.
فعالیتهای کلیدی، مهمترین اقداماتی هستند که یک شرکت باید به طور مستمر برای خلق و ارائه ارزش، دستیابی به مشتریان و کسب درآمد انجام دهد. این فعالیتها ستون فقرات بوم مدل کسب و کار را تشکیل میدهند.
فعالیتهای کلیدی اسنپ عبارتند از:
خلاصه: عملکرد صحیح یک مدل کسبوکار به اجرای مؤثر و مداوم فعالیتهای کلیدی آن بستگی دارد.
شرکای کلیدی، شبکه متحدان و همکاران استراتژیکی هستند که به کسبوکار کمک میکنند تا به اهداف خود دست یابد. این همکاریها میتواند شامل روابط با تأمینکنندگان، توزیعکنندگان یا سایر سازمانها باشد.
بوم مدل کسب و کار اهمیت این روابط را برجسته میسازد. به عنوان نمونه، اسنپفود برای ارائه خدمات خود به طور کامل به همکاری با رستورانها و کافهها وابسته است. این شراکت، امکان ارائه یک سبد متنوع از غذاها را فراهم کرده و مزیت رقابتی بزرگی برای اسنپفود ایجاد نموده است.
خلاصه: شراکتهای استراتژیک میتوانند به کاهش هزینهها، دسترسی به منابع جدید و افزایش کارایی مدل کسبوکار کمک کنند.
ساختار هزینه، تمامی هزینههایی را که برای فعالیت مدل کسبوکار مورد نیاز است، در بر میگیرد. تحلیل دقیق این بخش در بوم مدل کسب و کار برای تضمین سودآوری حیاتی است.
هزینههای اصلی کافهبازار شامل:
شناخت این هزینهها، مبنایی برای تعیین استراتژی قیمتگذاری و مدیریت مالی فراهم میآورد.
خلاصه: یک مدل کسبوکار باید هزینههای خود را به دقت شناسایی و کنترل کند تا بتواند به سودآوری پایدار دست یابد.
این بخش به نوع ارتباطی میپردازد که یک شرکت با بخشهای مشتریان خود برقرار میکند. این روابط میتوانند از کاملاً شخصی تا خودکار و سیستمی متغیر باشند.
بوم مدل کسب و کار به سازمانها کمک میکند تا نوع ارتباط مناسب را انتخاب کنند. دیجیکالا با اتکا به ابزارهای زیر، روابط خود را با مشتریان مدیریت میکند:
خلاصه: نوع رابطه با مشتری باید با اهداف کسبوکار همسو باشد و به ایجاد اعتماد و وفاداری در طولانیمدت کمک کند.
بوم مدل کسب و کار نه تنها یک سند توصیفی، بلکه ابزاری تحلیلی و استراتژیک است که به مدیران و کارآفرینان امکان میدهد تا به جای تمرکز بر جزئیات، تصویر کلان کسبوکار را در یک صفحه مشاهده کنند. تکمیل دقیق این ۹ بلوک، به شما امکان میدهد:
استفاده از این ابزار، گامی اساسی در جهت تبدیل یک ایده خام به یک کسبوکار موفق، پایدار و رقابتی است.
یک پیشنهاد ویژه!
همانطور که ملاحظه شد، بوم مدل کسبوکار ابزاری بنیادین برای درک و طراحی استراتژیهای تجاری است. با این حال، تسلط بر این مفاهیم نیازمند دانش عمیق و تجربه عملی است.
چنانچه علاقهمند به یادگیری حرفهای مدیریت کسبوکار و تبدیل ایدههای خود به شرکتهایی سودآور هستید، پیشنهاد میشود در دوره مدرسه کارآفرینی شرکت نمایید. این دوره توسط مهندس علیرضا نعیمی، فارغالتحصیل رشته مهندسی انرژی از دانشگاه شهید بهشتی و مدیریت کسبوکار از دانشگاه تهران، تدریس میشود. ایشان با تکیه بر سوابق درخشان و طولانی در شرکتهای متعدد دولتی و خصوصی، و همچنین ارائه مشاوره به برندها و مدیران در سطوح مختلف، بینشی عملی و ارزشمند را به شرکتکنندگان ارائه میدهند.
شرکت در این دوره به شما کمک میکند تا با بهرهگیری از دانش و تجربه ایشان، مهارتهای لازم برای پیادهسازی موفق مدلهای کسبوکار را کسب کرده و در مسیر حرفهای خود به موفقیت دست یابید.
پیشنهاد برای علاقهمندان به یادگیری بیشتر:
اگر به زبان انگلیسی مسلط هستید، میتوانید برای بررسی بیشتر به وبسایت اصلی بوم مدل کسب و کار مراجعه کنید که منبع معتبری از مقالات و ابزارهای مرتبط با این حوزه است.
همانطور که ملاحظه شد، بوم مدل کسبوکار ابزاری بنیادین برای درک و طراحی استراتژیهای تجاری است. با این حال، تسلط بر این مفاهیم نیازمند دانش عمیق و تجربه عملی است.
چنانچه علاقهمند به یادگیری حرفهای مدیریت کسبوکار و تبدیل ایدههای خود به شرکتهایی سودآور هستید، پیشنهاد میشود در دوره مدرسه کارآفرینی شرکت نمایید. این دوره توسط مهندس علیرضا نعیمی، فارغالتحصیل رشته مهندسی انرژی از دانشگاه شهید بهشتی و مدیریت کسبوکار از دانشگاه تهران، تدریس میشود. ایشان با تکیه بر سوابق درخشان و طولانی در شرکتهای متعدد دولتی و خصوصی، و همچنین ارائه مشاوره به برندها و مدیران در سطوح مختلف، بینشی عملی و ارزشمند را به شرکتکنندگان ارائه میدهند.
شرکت در این دوره به شما کمک میکند تا با بهرهگیری از دانش و تجربه ایشان، مهارتهای لازم برای پیادهسازی موفق مدلهای کسبوکار را کسب کرده و در مسیر حرفهای خود به موفقیت دست یابید
این آموزش برات مفیده!
قیمت اصلی 12.960.000 تومان بود.3.840.000 تومانقیمت فعلی 3.840.000 تومان است.
قیمت اصلی 12.850.000 تومان بود.3.797.000 تومانقیمت فعلی 3.797.000 تومان است.
قیمت اصلی 8.650.000 تومان بود.2.150.000 تومانقیمت فعلی 2.150.000 تومان است.
قیمت اصلی 8.560.000 تومان بود.3.424.000 تومانقیمت فعلی 3.424.000 تومان است.
قیمت اصلی 12.960.000 تومان بود.9.345.000 تومانقیمت فعلی 9.345.000 تومان است.
8.300.000 تومان
فرم را پر کنید و منتظر تماس کارشناسان ما باشید!
دیدگاهتان را بنویسید!
برای ارسال نظر باید ابتدا وارد سایت شوید!